Artan jeopolitik gerilimler ve yerli yazılım teşvikleri, ABD merkezli teknoloji devi Microsoft'u Çin pazarından adım adım uzaklaştırıyor. Şirket kayıtları, Microsoft'un son beş yılda Çin'deki en az 15 şubesini ve ortak girişimini kapattığını ortaya koydu. Reuters'a konuşan kaynaklar, teknoloji devinin ülkede kapsamlı bir geri çekilme stratejisi izlediğini doğruladı.

Konuya yakın bir kaynağa göre Microsoft yöneticileri, çok az ekonomik getiri karşılığında yüksek jeopolitik risk alındığını değerlendirerek 2023 yılında Çin pazarından tamamen çıkma seçeneğini masaya yatırdı. Ancak şu an için aktif bir çıkış planı bulunmuyor. Şirket verilerine göre Çin, 2024 yılında Microsoft'un küresel gelirinin yalnızca yüzde 1,5'ini oluşturdu. Washington ve Pekin arasındaki güven kaybı, şirketin faaliyetlerini doğrudan olumsuz etkiliyor.

İki yönlü baskı

Microsoft'un Çin'deki geri çekilmesinde iki temel etken öne çıkıyor:

Çin, 2017 yılından bu yana güvenlik gerekçesiyle Windows ve Office ile rekabet edebilen yerli yazılımların kullanımını teşvik ediyor. Öte yandan ABD'nin ileri teknolojiye yönelik ihracat kontrolleri, Microsoft'un yapay zeka ve bulut iş kollarını Çin'de büyütmesini ciddi şekilde zorlaştırıyor.

ByteDance ve Shein'e hizmet sürecek

Bütün bu geri çekilmeye rağmen Microsoft, ByteDance ve Shein gibi yurtdışına açılan Çinli şirketlere Azure bulut altyapısı ve OpenAI modellerine erişim sağlama işini büyüterek pazarda kalmayı tercih etti. Kaynaklar, küreselleşen Çinli firmalara hizmet vermenin 2020'lerin ortası itibarıyla şirketin Çin bağlantılı en büyük iş kolu haline geldiğini aktardı.

Kamu tedarik listelerinin dışına itildi

Microsoft, 2017 yılında özel olarak geliştirilen "Windows 10 Çin Hükümeti Sürümü" ürününü tanıtmış olsa da Pekin'in güvenli hizmet kriterlerini karşılayamadı. Aralık 2023 ile Mayıs 2026 arasında yayımlanan altı Çin kamu tedarik rehberinden beşinde Microsoft ürünleri önerilmedi; bir rehberde ise Windows 10 kullanımına ilave yönetim şartları getirildi.

Çin-Amerikan Ticaret Odası'nın son araştırmasına göre, Çin'i en önemli küresel yatırım önceliği olarak gören ABD'li şirketlerin oranı 2019'daki yüzde 62 seviyesinden yüzde 52'ye geriledi.

Nitelikli mühendisler yurt dışına taşınıyor

Jeopolitik baskılar Microsoft'un ülkedeki nitelikli insan kaynağını korumasını da zorlaştırdı. Şirket, yapay zeka ihracat kısıtlamalarının ardından Microsoft Research Asia birimine bağlı yeni laboratuvarlarını Vancouver, Singapur ve Tokyo'da açtı. Şirket kaynakları, 2024 yılında yaklaşık 1000 üst düzey mühendise ABD ve üç Batı ülkesine transfer teklifi yapıldığını, ancak çalışanların yalnızca yaklaşık üçte birinin bu teklifi kabul ettiğini bildirdi. Microsoft transfer tekliflerini doğrularken sayı vermekten kaçındı.

Transferi reddeden çok sayıda kıdemli mühendisin ise yerli üniversitelere ve Çinli teknoloji firmalarına geçtiği kaydedildi. Bu durum, Microsoft'un Çin'deki teknik yetkinliğini daha da zayıflatacağı şeklinde yorumlandı.