Yunanistan'da Batı Trakya Türk azınlığına ait 8 ilkokulun daha kapatılması yönündeki karar, azınlık temsilcileri arasında büyük tartışma yarattı. 16 Temmuz'da Yunanistan Resmi Gazetesi'nde yayımlanan karara göre, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında Dedeağaç ilindeki Dimetoka, İskeçe ilindeki Beyköy ile Rodop ilindeki Üntren, Delinasköy, Omurluköy, Çepelli ve Hebilköy Türk azınlık ilkokullarında eğitim verilmeyecek.

Son kararla birlikte bölgede faaliyet gösteren Türk azınlık okullarının toplam sayısı 76'ya geriledi.

Okul sayısı yüzyılda 307'den 76'ya düştü

Batı Trakya'daki Türk azınlık okullarının sayısı son bir asırda dramatik biçimde eridi. Tarihsel verilere göre, 1926 yılında bölgede 307 Türk okulu faaliyet gösteriyordu. Bu sayı 2000'li yılların başında yaklaşık 210'a, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında ise 83'e kadar düştü. 8 okulun daha kapatılmasıyla aktif kalan Türk okulu sayısı 76'ya indi.

Yunan makamları, kapatma kararlarını genellikle öğrenci sayısının yetersizliği ve tasarruf tedbirleriyle gerekçelendiriyor.

Habipoğlu: 'Sistematik bir politikanın sonucu'

Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu Başkanı Halit Habipoğlu, kararın Lozan Barış Antlaşması'na açıkça aykırı olduğunu söyledi. Habipoğlu, "Lozan Antlaşması ile güvence altına alınan eğitim özerkliğimiz kâğıt üzerinde var görülse de uygulamada her yıl biraz daha boşaltılıyor. Bu, eğitim özerkliğimizi adım adım ortadan kaldırmayı planlayan sistematik bir politikanın sonucudur" ifadelerini kullandı.

Öte yandan Yunan hükümetinin, Heybeliada Ruhban Okulu'nun yeniden açılması için uluslararası alanda sürekli diplomatik girişimlerde bulunduğu biliniyor.

Lozan Antlaşması ne diyor?

Batı Trakya'daki Türk azınlığın eğitim hakları, 1923 Lozan Barış Antlaşması'nın 37 ila 45. maddeleri kapsamında düzenleniyor. Antlaşmaya göre azınlıkların kendi giderlerini karşılamak kaydıyla okul ve eğitim kurumları kurma, yönetme ve denetleme hakları bulunuyor. Türkçe eğitim verilmesi ve dini eğitimin sürdürülmesi de bu hükümler çerçevesinde güvence altında.

Türk azınlık temsilcileri, kapatma kararlarının azınlıkla istişare edilmeden alınmasının Lozan'da tanınan eğitim özerkliğiyle bağdaşmadığını savunuyor. Yunanistan ise uygulamalarını idari ve eğitim politikaları çerçevesinde değerlendirdiğini öne sürüyor.

On binlerce Türk göçe zorlandı

Gümülcine, İskeçe ve Dedeağaç bölgelerinde yaşayan Türk azınlığın mevcut nüfusunun yaklaşık 150 bin olduğu tahmin ediliyor. Bölgedeki Müslüman Türk azınlık, 1923 Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi kapsamı dışında tutulmuştu.

Doğal nüfus artış hızına göre bugün Batı Trakya'daki Türk nüfusunun normal şartlarda 700 bin civarında olması bekleniyordu. Ancak Yunan devletinin yıllardır uyguladığı vatandaşlıktan çıkarma, ekonomik baskı ve asimilasyon politikaları nedeniyle on binlerce Türk bölgeden göç etmek zorunda kaldı.