New York'taki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezi'nde gerçekleştirilen özel oturumda yapılan gizli oylama sonucunda, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Kerim Han görevden alındı. Diplomatik kaynaklara göre düzenlenen oylamada, UCM'nin 125 üye ülkesinden 82'si Han'ın görevden alınması yönünde oy kullandı.

Oylamada 13 Ülke Karşı Çıktı

Roma Statüsü hükümleri çerçevesinde Başsavcının görevden alınması için en az 63 ülkenin mutlak çoğunluk oyu gerekiyordu. Oylamada 13 üye ülke karşı oy kullanırken, 15 ülke ise çekimser kaldı.

Mahkeme Tarihinde Bir İlk

Kerim Han, UCM'nin 2002 yılındaki kuruluşundan bu yana görevden alınan ilk başsavcı unvanını aldı. Bu karar, uluslararası adalet sistemi açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

İki Yıldır Süren Cinsel İstismar İddiaları

Han, son iki yılı aşkın süredir kendisine yönelik cinsel istismar iddialarıyla gündemdeydi. Kamuoyunda yalnızca "Sarah" adıyla tanınan ve UCM'de doğrudan Han'ın yardımcılığını yürüten bir personel, Başsavcının kendisine yönelik giderek artan uygunsuz temaslarda bulunduğunu öne sürmüştü.

Han ise avukatları aracılığıyla söz konusu personelle "rızaya dayalı ya da rızaya dayalı olmayan hiçbir şekilde cinsel temas" yaşamadığını belirterek, tüm iddiaları kesin bir dille reddetmişti.

Netanyahu İçin Tutuklama Emri Talep Etmişti

UCM Başsavcısı Kerim Han, Mayıs 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri talebinde bulunmuştu. Bu tarihi talebin ardından Han'a yönelik cinsel taciz iddiaları gündeme geldi ve Başsavcı, Mayıs 2025'te gönüllü olarak izne ayrıldı.

Bağımsız Heyet Suistimal Tespit Etmemişti

Mart ayında UCM tarafından görevlendirilen üç yargıçtan oluşan bağımsız bir heyet, BM soruşturmasının Han hakkında "görevi suistimal veya ihlal tespit etmediği" sonucuna varmıştı. Ancak bu rapora rağmen süreç farklı bir yönde ilerledi.

UCM'nin 21 üyeden oluşan yürütme organı ASP Bürosu, haziran ayında BM İç Denetim Ofisinin (OIOS) soruşturma raporu, bağımsız hukukçulardan oluşan bir panelin görüşü ve yazılı beyanlar doğrultusunda Han'ın görevini "ağır şekilde suistimal" ettiğine hükmederek başsavcıyı geçici olarak görevden almıştı.

Avukatlarından Usul Eleştirisi

Han'ın avukatları, yapılan oylamada müvekkillerine savunma yapma ve akreditasyon hakkı tanınmadığını ileri sürdü. Sürecin hukuka aykırı, usul yönünden adil olmayan ve delillerle desteklenmeyen bir şekilde yürütüldüğünü savunan avukatlar, karara itiraz edeceklerini bildirdi.

Yeni Başsavcı Seçimi Başlıyor

Kerim Han, Şubat 2021'de ikinci tur oylamada 72 oy alarak UCM Başsavcılığına seçilmiş ve 16 Haziran 2021'de yemin ederek mahkemenin üçüncü savcısı olarak göreve başlamıştı. Görevden alma kararının kesinleşmesiyle birlikte UCM'de yeni başsavcı seçim süreci resmen başlayacak.