Türkiye'nin Karadeniz'de ticari ulaşımın güvenliğini artırmaya yönelik yeni işbirliği önerisi, Rusya'nın tepkisine neden oldu. Moskova, girişimin bölgedeki güvenlik dengelerini etkileyebileceğini ve yürürlükteki düzenlemeleri zayıflatabileceğini savundu.

Öneri tahıl ve enerji taşımacılığını kapsıyor

Ankara'nın gündeme getirdiği yaklaşım, Karadeniz üzerinden yapılan tahıl ve enerji sevkiyatının kesintisiz sürdürülmesini amaçlıyor. Bunun için uluslararası aktörlerin katılacağı çok taraflı bir denetim ve koordinasyon mekanizması kurulması öngörülüyor.

Önerinin hangi ülkeleri kapsayacağı, kararların nasıl alınacağı ve denetimin kimler tarafından yürütüleceği konusunda ayrıntılı bir takvim paylaşılmadı. Bu nedenle girişimin hukuki çerçevesi ve mevcut bölgesel anlaşmalarla nasıl ilişkilendirileceği henüz net değil.

Rusya mevcut düzenlemelere işaret etti

Rus tarafı, Karadeniz'e ilişkin kararların öncelikle kıyıdaş ülkeler arasındaki anlaşmalar temelinde alınması gerektiğini belirtti. Kremlin adına aktarılan değerlendirmede, Türkiye'nin tek taraflı girişimlerinin tansiyonu yükseltebileceği ve mevcut uzlaşıları aşındırabileceği öne sürüldü.

Türkiye ise İstanbul ve Çanakkale boğazları üzerindeki konumu nedeniyle Karadeniz ticareti ve bölgesel diplomasi açısından merkezi bir role sahip. Girişimin, daha önce tahıl sevkiyatları için oluşturulan düzenlemelerin yeniden ele alınması sürecinde etkili olabileceği değerlendiriliyor.

Diplomatik temasların sürmesi bekleniyor

Türkiye ile Rusya arasında teklifin kapsamı konusunda yeni görüşmeler yapılması bekleniyor. Ankara'nın NATO üyeleriyle yürüttüğü eşgüdümün de Moskova'nın yaklaşımında etkili olduğu ileri sürülüyor; ancak bu çalışmaların öneriyle bağlantısına ilişkin somut ayrıntılar açıklanmış değil.

Karadeniz'deki olası bir gerilimin tahıl piyasaları ile enerji fiyatlarını etkileyebileceği belirtiliyor. Türkiye'nin ise Rusya ve Batılı ülkelerle diyalog kanallarını açık tutan denge politikasını sürdürmesi bekleniyor.