İmam Gazâlî, insan ihtiyaçlarını önem derecelerine göre üç kategoride ele alıyor: Zaruriyyât (vazgeçilmez temel ihtiyaçlar), haciyyât (hayatı kolaylaştıran ihtiyaçlar) ve tahsîniyyât (hayatı güzelleştiren tamamlayıcı ihtiyaçlar). Zaruriyyât kapsamında beş temel unsur yer alıyor: dinin, canın, aklın, malın ve neslin korunması. Bu beş değerin güvence altına alınması, her insanın asgarî hakkı olduğu için devlet tarafından da zorunlu kabul ediliyor.

Avrupa'da Nikâhsız Doğum Oranları Yükselişte

Neslin korunması kavramı, günümüzde farklı tartışmalara zemin hazırlıyor. Avrupa Birliği genelinde doğan çocukların yaklaşık yüzde 41'i evlilik dışı birlikteliklerden dünyaya geliyor. Kuzey ve Batı Avrupa ülkelerinde bu oran çok daha yüksek seyrediyor: İzlanda'da yüzde 69,4, Fransa'da yüzde 62,2, Portekiz'de yüzde 59,5, Norveç'te yüzde 58,5, Hollanda'da yüzde 55,6 ve İsveç'te yüzde 55,2 düzeyinde bulunuyor.

Türkiye'de Mevcut Durum ve Potansiyel Risk

Türkiye'de doğan çocukların yalnızca yüzde 3'ü nikâhsız birlikteliklerden meydana geliyor. Bu oranla Türkiye, OECD ülkeleri arasında en düşük üç ülkeden biri konumunda. Ancak asıl endişe verici olan tablo, Türkiye Genel Sosyal Araştırması (TGSS) verilerinde gizli.

Araştırma sonuçlarına göre, "evlenmeyi düşünmeyen çiftler nikâhsız birlikte yaşayabilirler" görüşüne katılanların oranı yüzde 19'a, yani nüfusun yaklaşık beşte birine ulaşıyor. Yüzde 11'lik kararsız kesimin bir bölümünün de zamanla bu görüşe yönelebileceği ihtimali göz önüne alındığında, nikâhsız birlikteliklere olumlu yaklaşan kitlenin gelecekte artma potansiyeli taşıdığı değerlendiriliyor.

Gençler ve Eğitim Seviyesi Belirleyici Faktör

Yaş faktörü, bu tutumun şekillenmesinde belirleyici bir rol oynuyor. Gençlik döneminin getirdiği daha esnek sosyal tutumlar, bireysel tercihlerin öne çıkması ve norm dışı yaşam biçimlerine daha fazla maruz kalma, eğilimi doğrudan etkiliyor. TGSS verilerine göre, görüşe katılım oranı 18-24 yaş grubunda yüzde 23 ile en yüksek seviyeye çıkıyor.

Bulgular, yaş ilerledikçe nikâhsız birlikteliklere mesafenin arttığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar, bu tutumun eğitim seviyesiyle de doğrudan ilişkili olduğunu, eğitim düzeyi yükseldikçe nikâhsız birlikte yaşamaya yönelik kabul oranının arttığını belirtiyor.

Nesli Koruma Perspektifinden Değerlendirme

Neslin korunması, evliliğin teşvik edilmesi ve zinadan uzak kalınmasına yönelik tedbirleri kapsayan bir sorumluluk olarak görülüyor. Nikâhsız birlikteliklerin artışı ise "babanın kim olduğunun bilinmesine gerek yok" gibi yaklaşımları beraberinde getiriyor. Bu durum, hem aile yapısı hem de toplumsal değerler açısından ciddi bir risk olarak değerlendiriliyor. Mevcut veriler ışığında Türkiye'nin, Avrupa'daki hızlı dönüşümün benzerini yaşamaması için toplumsal bilincin ve kurumsal tedbirlerin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.