Küresel iklim sistemleri üzerinde uzmanlaşmış meteorologlar, 2024 yılı içerisinde etkisini hissettirmeye başlayan El Nino fenomeninin 'süper' seviyeye ulaşarak tarihin en şiddetli dönemini yaşatabileceğini açıkladı. Uzmanlar, okyanus yüzeyi sıcaklıklarının rekor düzeyde artmasıyla birlikte dünya genelinde aşırı hava olaylarının katlanarak artacağına dikkat çekiyor.

Sıcaklık rekorları bekleniyor

Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral bölgesinde ölçülen deniz suyu sıcaklıklarının mevsim normallerinin çok üzerinde seyretmesi, bilim insanlarını alarma geçirdi. Yapılan değerlendirmelerde, bu yılki El Nino'nun 1997-1998 ve 2015-2016 dönemlerinde yaşanan güçlü El Nino olaylarını geride bırakabileceği vurgulanıyor. Küresel ortalama sıcaklıkların tarihi zirve yapabileceği öngörülüyor.

Ekonomik etkiler kapıda

El Nino'nun küresel ekonomi üzerindeki etkileri her geçen gün daha belirgin hale geliyor. Uzmanlar özellikle şu alanlarda ciddi riskler bulunduğunu belirtiyor:

Tarım ve gıda fiyatları: Kuraklık, aşırı yağış ve sel gibi olaylar başta tahıl olmak üzere tarımsal üretimi doğrudan tehdit ediyor. Bu durum gıda enflasyonunu tırmandırarak tüketici fiyatları üzerinde ek baskı oluşturabilir.

Enerji piyasaları: Artan sıcaklıklar elektrik talebini yukarı çekerken, hidroelektrik üretiminde düşüş riski doğuruyor. Doğalgaz ve kömür fiyatlarında dalgalanmalar yaşanabileceği ifade ediliyor.

Emtia fiyatları: Şeker, kahve, kakao ve palm yağı gibi tropikal tarım ürünlerinin arzında yaşanacak daralma, uluslararası piyasalarda fiyat artışlarına yol açabilir.

Bölgesel riskler farklılık gösteriyor

El Nino'nun etkileri bölgeden bölgeye farklılık gösteriyor. Güney Amerika'nın batı kıyılarında aşırı yağış ve sel riski artarken, Avustralya, Endonezya ve Güneydoğu Asya'da ciddi kuraklık tehlikesi bulunuyor. Afrika kıtasının doğu kesimlerinde de kuraklık koşullarının tarımsal üretimi olumsuz etkilemesi bekleniyor.

Uzun vadeli uyarılar

İklim bilimciler, El Nino'nun etkilerinin 2024 yılının ikinci yarısından itibaren daha belirgin hale geleceğini ve etkilerinin 2025'in ilk aylarına kadar sürebileceğini kaydediyor. Hükümetlerin ve merkez bankalarının bu dönemde gıda ve enerji fiyatlarındaki olası oynaklığa karşı önlemlerini artırması gerektiği belirtiliyor.

Tarih boyunca El Nino olaylarının küresel enflasyonu yüzde 1 ila 5 oranında yukarı çektiğini hatırlatan uzmanlar, özellikle gelişmekte olan ülkeler için ciddi bir makroekonomik risk oluşturduğuna işaret ediyor.