İklim değişikliği ve deniz suyu sıcaklıklarındaki kayda değer artış, küresel ve bölgesel ölçekte etkilerini giderek daha belirgin biçimde hissettiriyor. Dünya Meteoroloji Örgütü'nün açıkladığı veriler, bu tehlikenin boyutlarını gözler önüne seriyor: Son 150 yılın en şiddetli El Nino dönemi yaşanıyor.

Ekstrem hava olaylarında artış bekleniyor

Konuya ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, atmosfer ısısındaki yükselişin önümüzdeki dönemde taşkın, kuraklık, sıcak hava dalgaları ve orman yangınları gibi ekstrem olayların sıklığını önemli ölçüde artıracağı uyarısında bulundu. Paris İklim Anlaşması'nda hedeflenen 1,5 derecelik küresel ısınma sınırının çoktan aşıldığını vurgulayan Özçelik, önümüzdeki 10 yıl içinde bu rakamın çok daha üst seviyelere tırmanacağının altını çizdi.

1,5 derecelik kritik eşik aşıldı

Dünya Meteoroloji Örgütü ve Amerikan Ulusal Atmosfer ve Okyanus İdaresi başta olmak üzere uluslararası kuruluşların verilerini paylaşan Prof. Dr. Özçelik, bu yılki El Nino'nun kayıtlardaki son 150 yılın en şiddetli El Nino'su olduğunu belirtti. El Nino'nun Büyük Okyanus'un doğusunda Ekvator çevresinde deniz suyu sıcaklıklarının normalin üzerinde ısınması anlamına geldiğini ifade eden Özçelik, okyanus sıcaklıklarındaki artışın atmosfer ısısını yükselteceğini ve meteorolojik ile hidrolojik olayların sayısında artışı beraberinde getireceğini öngördüklerini söyledi.

Son 3 yıllık ortalamaya bakıldığında 1,5 derecelik kritik limitin aşıldığının görüldüğünü kaydeden Özçelik, bu durumun küresel iklim sisteminde kalıcı değişimlere işaret ettiğini vurguladı.

Taşkın, kuraklık ve orman yangınları riski yükseliyor

Türkiye kıyılarındaki deniz suyu sıcaklıklarındaki anormal artışın kıyı kesimlerde şiddetli yağışlara, iç bölgelerde ise ciddi kuraklığa yol açabileceğini dile getiren Özçelik, uyarılarını şöyle sürdürdü: "İklim değişikliği sonucu meydana gelen taşkın ve kuraklık etkileri, sıcak hava dalgaları ve orman yangınları üzerinde etkili olma olasılığı son derece yüksek. Hem bilim insanları hem de yerel yöneticiler bu etkilere karşı hazırlıklı olmak zorunda."

Akdeniz'de temmuz ve ağustos aylarında sıcaklıkların ekstrem seviyelere ulaştığını belirten Özçelik, uydu verilerinin Akdeniz'in batı kesiminde deniz suyu sıcaklıklarının 7-8 derece artış gösterdiğini ortaya koyduğunu aktardı. Bu durumun kıyı bölgelerinde şiddetli yağışları, iç bölgelerde ise kuraklık etkilerini tetikleme olasılığını yükselttiğini vurguladı.

El Nino ve La Nina nedir?

El Nino ve karşıtı La Nina, doğal bir iklim döngüsünün iki zıt evresini oluşturuyor. Genellikle tropikal doğu ve Büyük Okyanus'un orta kesimlerindeki yüzey sıcaklıklarıyla tanımlanan bu olaylar sırasında El Nino'da sular daha sıcak, La Nina'da ise daha soğuk seyrediyor. Her 2-7 yılda bir meydana gelen bu doğa olayları, ortalama 9-12 ay sürüyor. La Nina, Temmuz 2024'ten bu yana büyük ölçüde etkin olmasına karşın yakın zamanda sona ererek Pasifik'teki koşulların nötrlenmesine yol açtı.