New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun eylül ayında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'na katılmak amacıyla New York'a gelmesi halinde tutuklanması gerektiğini dile getirdi. Mamdani, bu yönde atılabilecek adımlar konusunda belediyenin hukuk birimiyle yoğun bir şekilde görüşme halinde olduklarını belirtti.

"Lahey'de yargılanmalı"

ABD merkezli New York Times gazetesine konuşan Mamdani'ye, İsrail'in Gazze Şeridi'nde işlediği öne sürülen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle Netanyahu'yu gözaltına alma yönündeki seçim vaadi soruldu. Mamdani, yanıtında "Netanyahu'nun Lahey'de yargılanması gerektiğine inanıyorum. Netanyahu, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından suçlanan bir saraç suçlusu. Son yıllardaki eylemlerinin yol açtıkları nedeniyle bu görüşü paylaşan çok sayıda insan var" ifadelerini kullandı.

Seçim kampanyası sırasında yasalara uyacağını da vaat ettiğini hatırlatan Mamdani, Netanyahu'nun tutuklanmasını sağlamak için aktif biçimde çalışacağını ancak bunu yaparken New York'ta yürürlükte olan mevzuatın sınırları dışına çıkamayacağını vurguladı. Mamdani, "New York'ta yasalar bana ne yapma yetkisi veriyorsa onu yapacağım. Bu amaca ulaşmak için kendi yasalarımızı yazmayacağız" dedi.

Harris'e desteğin koşulu

ABD'nin Gazze ve Filistin politikasının iflas ettiğini savunan Demokrat Partili Mamdani, eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris'in yeniden aday olması halinde kendisini destekleyip desteklemeyeceği sorusuna ise "Harris'in İsrail'e askeri yardım konusundaki tutumunu değiştirmesi halinde destekleyeceğim" karşılığını verdi.

Mamdani, ABD Kongresi adaylarını desteklerken ölçüt olarak "Block the bombs" (Bombaları Engelleyin) adlı yasa teklifine verilen desteği kriter aldığını belirterek, "Bu teklif, belirli silahların İsrail'e satışını veya devrini kısıtlayacaktı. Bu tutum, bir soykırıma ortak olmaya devam etmeyi reddetmek anlamına geliyor" diye konuştu.

Hukuki engeller

Öte yandan UCM'nin ABD'de yargı yetkisi bulunmuyor ve ABD federal yasaları, yerel yönetimlerin mahkemeyle iş birliği yapmasını yasa dışı kılıyor. Başka bir federal düzenleme ise devlet başkanları dahil yabancı yetkililerin hapsedilmesini ve görevlerini yerine getirmelerinin engellenmesini yasaklıyor. Hukuk uzmanları, Mamdani'nin Netanyahu'yu tutuklama yönündeki açıklamalarının hukuki bir temeli olmadığını savunuyor. Geçtiğimiz yıl New York Valisi Kathy Hochul da belediye başkanının böyle bir yetkisinin bulunmadığını açıklamıştı.

BM Genel Kurulu toplantılarına her yıl düzenli olarak katılmak üzere New York'a gelen Netanyahu ise Mamdani'nin bu yöndeki söylemlerinin kendisini toplantıya katılmaktan alıkoyamayacağını bildirmişti.

UCM'nin tutuklama emri

Uluslararası Ceza Mahkemesi, 2024 yılı kasım ayında Gazze'de açlığın silah olarak kullanılması, sivil nüfusa kasıtlı saldırılar düzenlenmesi ve insanlığa karşı çeşitli suçlar gerekçesiyle Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.