ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Karadeniz ve Marmara Denizi'nde ilkbahar sonu ile yaz aylarında yaşanan turkuaz renk dönüşümünü uzaydan görüntüledi. PACE uydusu ile Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) elde edilen kareler, bilim insanlarının yanı sıra sosyal medya kullanıcılarının da ilgisini çekti.

Uydu ve uzay istasyonundan eş zamanlı görüntü

NASA'nın 8 Şubat 2024'te fırlatılan PACE (Plankton, Aerosol, Cloud, Ocean Ecosystem) uydusunda yer alan Ocean Color Instrument (OCI) cihazı, 22 Haziran 2026'da Karadeniz'in geniş bölümlerinde açık mavi ve turkuaz tonların hakim olduğu görüntüyü kaydetti. Yaklaşık bir ay önce, 27 Mayıs 2026'da ise ISS'te görevli Expedition 74 ekibindeki bir astronot, İstanbul Boğazı boyunca uzanan turkuaz akıntıları fotoğrafladı.

Renk değişiminin arkasındaki bilimsel neden

Normalde koyu mavi ve siyaha yakın tonlarda görünen Karadeniz, yılın belirli dönemlerinde turkuaz rengine bürünüyor. Uzmanlar bu dönüşümün, kalsiyum karbonat plakalarla kaplı kokkolitofor adlı mikroskobik fitoplanktonların yoğun üremesinden kaynaklandığını açıkladı. Güneş ışığını yansıtan bu canlılar, deniz yüzeyine süt mavisini andıran turkuaz bir görünüm kazandırıyor.

NASA yetkilileri, yılın diğer dönemlerinde ise silika kabuklu diyatomların daha baskın olduğunu ve bu nedenle denizin koyu renkte göründüğünü bildirdi.

Boğazda fitoplankton akıntısı da görüntülendi

ISS'ten çekilen fotoğrafta Karadeniz'den Marmara Denizi'ne doğru uzanan fitoplankton hareketleri ve akıntı desenleri net biçimde seçilebiliyor. NASA, yaklaşık bir ay arayla elde edilen iki farklı görüntünün, bölgedeki mevsimsel fitoplankton hareketlerini ve deniz ekosistemindeki doğal değişimi ortaya koyduğunu vurguladı.

Ekolojik açıdan hayati önem

Bilim insanları, fitoplanktonların deniz besin zincirinin temelini oluşturmasının yanı sıra atmosferdeki karbonun tutulmasında da kritik rol üstlendiğine dikkat çekiyor. Bu doğal süreç, okyanusların iklim değişikliğiyle mücadeledeki önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.