İngiliz The Economist dergisi, bir dönem şiddet ve ölümle özdeşleşen Somali'nin başkenti Mogadişu'nun son yıllarda sessiz bir dönüşüm geçirdiğini, bu dönüşümün arkasında ise en büyük gücün Türkiye olduğunu yazdı.

Eş-Şebab'ın saldırıları dibe vurdu

El Kaide bağlantılı Eş-Şebab terör örgütünün 2006'dan bu yana merkezi hükümeti devirmek amacıyla düzenlediği bombalı saldırı ve suikastların bu yıl en düşük seviyeye indiği tahmin ediliyor. Somali'de merkezi devletin 1990'larda çökmesinden bu yana şiddetle anılan Mogadişu, uzun bir aradan sonra ilk kez "nefes alma" fırsatı buldu.

Sokaklar canlandı, ticaret hareketlendi

Kentin çehresinde gözle görülür bir değişim yaşanıyor. Onlarca yeni kafe gece yarısından sonra bile açık kalırken, sosyal medyada paylaşım yapan genç Somalililer sokakları dolduruyor. Daha önce çok sayıda suikast girişiminden sağ kurtulan Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Muhammed, 1 Temmuz'da Somali'nin bağımsızlık gününü kentin en riskli kavşaklarından birinde halka açık konuşma yaparak kutladı. Yüzlerce kişi bu etkinliğe eşlik etti. Ticaret Bakanı Gamal Hassan, "İşler tıkırında" ifadelerini kullanırken, yeni inşaatların sayısı da hızla artıyor.

Ankara'nın kalkanı

Economist'e göre bu güvenlik ortamının arkasındaki en büyük aktör Türkiye. Dergi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yönetimindeki Ankara'nın, gelişmiş istihbarat kapasitesi, yaygın güvenlik kamerası ağları ve askeri eğitim desteğiyle Mogadişu'nun "koruyucu kalkanı" konumunda olduğunu vurguladı.

Türkiye, havaalanı ve liman, uzay üssü, açık deniz petrol ve doğalgaz arama faaliyetleri gibi büyük projelere imza atarak Somali'nin en önemli yatırımcısı haline geldi. 2017'de başkentte açılan en büyük denizaşırı askeri üsse ek olarak, Somali askerlerine eğitim veriliyor ve Eş-Şebab'a karşı yürütülen operasyonlara aktif destek sağlanıyor.

Bu değerlendirmeyi, Mogadişu'daki bir Batılı diplomat da doğruladı. Dergiye konuşan diplomat, güvenlikteki gözle görülür iyileşmenin "Türkler sayesinde" olduğunu söyledi.

Uzmanlardan temkinli yorum

Ancak uzmanlar temkinli olmaya devam ediyor. Mogadişu'nun iç kesimlerinin büyük bölümü hâlâ Eş-Şebab kontrolünde bulunuyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın 2025'te yeniden göreve gelmesinden bu yana Somali tarihinin en yoğun Amerikan hava harekâtı Türk ve Somali saldırılarına eşlik ediyor.

Yetkililer, örgütün Mogadişu'daki saldırılarını azaltmasının zayıfladığı anlamına gelmeyebileceğine dikkat çekerek, kalıcı başarı için bölgedeki istikrarın sürmesi gerektiğini vurguluyor.