Teknoloji devi Microsoft, Çin'deki artan jeopolitik baskılar ve yerli yazılım teşvikleri nedeniyle ülkedeki faaliyetlerini hızla daraltıyor. Şirket kayıtlarına göre, son beş yıl içinde Çin'deki en az 15 şube ve ortak girişim kapatıldı.

Çin gelirleri küresel payın sadece yüzde 1,5'inde

Reuters'a bilgi veren kaynaklar, Microsoft'un Çin pazarında sistematik bir geri çekilme stratejisi izlediğini ortaya koydu. Konuya yakın bir kaynak, şirket yöneticilerinin düşük ekonomik getiri karşılığında yüksek jeopolitik risk aldığını değerlendirmesi üzerine 2023 yılında Çin'den tamamen çıkma seçeneğini masaya yatırdığını, ancak şu an için aktif bir çıkış planının bulunmadığını aktardı.

Şirket verileri, Çin pazarının 2024 yılında Microsoft'un küresel gelirinin yalnızca yüzde 1,5'ini oluşturduğunu gösteriyor. Washington ve Pekin arasında giderek derinleşen güven kaybı, teknoloji devinin Çin operasyonlarını doğrudan olumsuz etkiliyor.

Yerli yazılım baskısı ve ihracat kısıtlamaları

Pekin yönetimi 2017 yılından bu yana güvenlik gerekçesiyle Windows ve Office'e rakip yerli yazılımların kamu kurumlarında kullanımını teşvik ediyor. Öte yandan ABD'nin ileri teknolojiye yönelik ihracat kontrolleri, Microsoft'un yapay zeka ve bulut bilişim alanlarında Çin'de büyümesini neredeyse imkansız hale getiriyor.

2017'de özel olarak geliştirilen "Windows 10 Çin Hükümeti Sürümü" Beijing'in güvenlik kriterlerini karşılamakta yetersiz kaldı. Aralık 2023 ile Mayıs 2026 arasında yayımlanan altı Çin kamu tedarik rehberinin beşinde Microsoft ürünleri önerilmedi; bir rehberde ise Windows 10 kullanımına ek yönetim şartları getirildi.

Yeni strateji: Küreselleşen Çinli şirketlere hizmet

Tüm bu gelişmelere rağmen Microsoft, Çin pazarından tamamen kopmayı düşünmüyor. Şirket, ByteDance ve Shein gibi yurt dışına açılan Çinli şirketlere Azure bulut altyapısı ve OpenAI modellerine erişim sağlama işini büyüterek varlığını sürdürme kararı aldı. Kaynaklar, küreselleşen Çinli firmalara hizmet sunmanın 2020'lerin ortası itibarıyla şirketin Çin bağlantılı en büyük iş kolu haline geldiğini bildirdi.

Nitelikli mühendisler yurt dışına taşınıyor

Jeopolitik baskılar Microsoft'un Çin'deki insan kaynağını korumasını da zorlaştırıyor. Yapay zeka ihracat kısıtlamalarının ardından şirket, Microsoft Research Asia birimine bağlı yeni laboratuvarlarını Vancouver, Singapur ve Tokyo'da açtı.

Şirket kaynakları, 2024 yılında yaklaşık 1000 üst düzey mühendise ABD ve üç Batı ülkesine transfer teklifi yapıldığını, ancak çalışanların yalnızca üçte birinin bu teklifi kabul ettiğini açıkladı. Microsoft transfer tekliflerini doğrularken somut bir rakam paylaşmaktan kaçındı. Transferi reddeden çok sayıda kıdemli mühendisin ise yerli üniversitelere ve Çinli teknoloji şirketlerine geçiş yaptığı belirtildi.

Çin-Amerikan Ticaret Odası'nın son araştırmasına göre, Çin'i en önemli küresel yatırım önceliği olarak gören ABD'li şirketlerin oranı 2019'daki yüzde 62 seviyesinden yüzde 52'ye düştü. Bu tablo, ABD'li teknoloji devlerinin Çin'e bakışında köklü bir değişimin yaşandığına işaret ediyor.