Çin pazarındaki artan jeopolitik baskı ve ABD'nin teknoloji ihracat kısıtlamaları, teknoloji devi Microsoft'u geri çekilme stratejisine yönlendirdi. Reuters'a ulaşan şirket kayıtları, Microsoft'un son beş yılda Çin'deki en az 15 şube ve ortak girişimini kapattığını ortaya koydu.

Çin, Küresel Gelirin Yalnızca Yüzde 1,5'ini Oluşturuyor

Şirkete yakın kaynaklara göre Microsoft yöneticileri, yüksek jeopolitik risk karşılığında çok az ekonomik getiri elde edildiği değerlendirmesiyle 2023 yılında Çin pazarından tamamen çıkma seçeneğini masaya yatırdı. Ancak şu an için aktif bir çıkış planı bulunmuyor. Microsoft'un 2024 verilerine göre Çin, küresel gelirinin yalnızca yüzde 1,5'ini oluşturuyor.

İki Yönlü Baskı Stratejiyi Şekillendiriyor

Pekin, 2017 yılından bu yana güvenlik gerekçesiyle Windows ve Office'e rakip yerli yazılımların kullanımını teşvik ederken, Washington'un ileri teknoloji ihracat kontrolleri Microsoft'un yapay zeka ve bulut hizmetleri alanında Çin'de büyümesini neredeyse imkânsız hâle getiriyor. Bu iki yönlü baskı, şirketin ülkedeki varlığını sistematik olarak eritiyor.

Kamu Tedarik Listelerinin Dışına İtilen Teknoloji Devi

Microsoft, 2017'de Çin hükümetine özel olarak "Windows 10 Çin Hükümeti Sürümü"nü geliştirmiş olsa da Pekin'in güvenlik kriterlerini karşılamayı başaramadı. Aralık 2023 ile Mayıs 2026 arasında yayımlanan altı Çin kamu tedarik rehberinin beşinde Microsoft ürünleri önerilmedi; bir rehberde ise Windows 10 kullanımına ek yönetim şartları getirildi.

Çin-Amerikan Ticaret Odası'nın son araştırmasına göre, Çin'i en önemli küresel yatırım önceliği olarak gören ABD'li şirketlerin oranı 2019'daki yüzde 62 seviyesinden yüzde 52'ye düştü.

Yurt Dışına Açılan Çinli Şirketlere Odaklanılıyor

Geri çekilmeye rağmen Microsoft, ByteDance ve Shein gibi küreselleşen Çinli firmalara Azure bulut altyapısı ve OpenAI modellerine erişim sağlama işini büyütmeye devam ediyor. Kaynaklar, 2020'lerin ortası itibarıyla bu hizmetin şirketin Çin bağlantılı en büyük iş kolu hâline geldiğini aktardı.

Mühendis Kadrosu Da Ülkeyi Terk Ediyor

Jeopolitik baskılar Microsoft'un Çin'deki nitelikli insan kaynağını korumasını da zorlaştırdı. Yapay zeka ihracat kısıtlamalarının ardından Microsoft Research Asia biriminin yeni laboratuvarları Vancouver, Singapur ve Tokyo'da açıldı. Şirket kaynakları, 2024 yılında yaklaşık 1000 üst düzey mühendise ABD ve üç Batı ülkesine transfer teklifi yapıldığını, ancak çalışanların yalnızca üçte birinin bu teklifi kabul ettiğini bildirdi. Transferi reddeden çok sayıda kıdemli mühendisin ise yerli üniversitelere ve Çinli teknoloji firmalarına geçtiği kaydedildi.