Almanya'da dijital haklar alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşu HateAid, Facebook, Instagram ve WhatsApp'ın çatı şirketi Meta ile bu grubun akıllı gözlüklerini ülkede satışa sunan şirketlere yönelik hukuki süreç başlattı.

HateAid, yaptığı yazılı açıklamada, başta "Ray-Ban Meta Wayfarer" modeli olmak üzere söz konusu cihazların piyasaya sürülmesinin Almanya'daki dijital mahremiyet düzenlemelerine açıkça aykırı olduğunu bildirdi. Mahremiyet haklarına büyük önem atfedilen ülkede teknoloji devi Meta'ya yönelik hukuki denetim böylece yeni bir aşamaya taşınmış oldu.

"Gözlüklerden kaçış yok"

HateAid Yöneticisi Josephine Ballon, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

"Akıllı gözlüklerden kaçacak bir yer bulunmuyor. Her an görüntülenebileceğiniz ve ardından bu görüntülerin internette ifşa edilme riskiyle yaşamak zorunda kalıyorsunuz."

Sivil toplum kuruluşu; Meta yönetiminin yanı sıra Ray-Ban markasının da sahibi olan gözlük üreticisi EssilorLuxottica'nın ilgili birimleri ile Fielmann, Apollo-Optik, Mister Spex ve MediaMarkt perakende zincirlerini Frankfurt merkezli Dijital Suçlar Soruşturma Bürosuna (ZIT) şikayet etti.

Şirketlerden ilk açıklama

İhbar edilen şirketlerden Mister Spex, kendilerine resmi bir suç duyurusu tebligatı ulaşmadığını bildirirken mahremiyetin korunmasına büyük önem verdiklerini kaydetti.

HateAid, şikayet başvurusunu federal dijital veri koruma mevzuatına dayandırdı. İlgili düzenleme, kişileri önceden bilgilendirmeden kayıt yapmak amacıyla tasarlanan iletişim cihazlarının satışını açıkça yasaklıyor.

Federal Ağ Ajansı: "Gözetim sürüyor"

Almanya'nın dijital iletişim düzenleme kurumu olan Federal Ağ Ajansı (BNetzA), 2023 sonlarında akıllı gözlüklere ilişkin yayımladığı görüşünde, gizli ses veya video kaydı yapabilen bağlantılı cihazların yasak kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini bildirmişti. Reuters'a konuşan kurum sözcüsü, akıllı gözlük pazarının yakından takip edildiğini, ancak şu aşamada resmi bir ihlal soruşturması yürütülmediğini aktardı. Sözcü ayrıca, "Kayıt işlevi bir optik sinyal yardımıyla açıkça görülebiliyorsa akıllı gözlüklerin mülkiyeti, ithalatı veya satışı yasak değildir" açıklamasında bulundu.

Hamburg'dan da hukuki adım geldi

Öte yandan Alman yayın kuruluşu SWR, geçtiğimiz ay Hamburg Eyaleti Veri Koruma ve Bilgi Özgürlüğü Kurumunun akıllı gözlük kullanımına karşı hukuki girişim başlattığını duyurmuştu.

HateAid ise açıklamasında, ağırlıklı olarak kadınları hedef alan görsel tabanlı dijital zorbalık vakalarında belirgin bir artış gözlemlediklerine dikkat çekerek, "Akıllı gözlükler, son derece göze çarpmayan bir gözetleme teknolojisinin günlük bir eşya gibi gizlenmesine olanak tanıyor" uyarısında bulundu.