Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Savunma Anlaşması, imza töreninin ardından kısa sürede uluslararası basının en çok konuşulan konuları arasına girdi. Dünya genelindeki saygın haber kuruluşları, üç ülkenin ortak savunma vizyonunu mercek altına alırken, anlaşmanın bölgesel güvenlik dengelerini nasıl şekillendireceği tartışılmaya başlandı.

Küresel medya anlaşmayı nasıl değerlendirdi?

İngiliz haber ajansı Reuters, anlaşmayı "Orta Doğu'daki kargaşa tırmanırken Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan karşılıklı savunma taahhüdünde bulundu" başlığıyla okurlarına duyurdu. Ajansın haberinde, anlaşmanın bölgesel çatışmadan endişe duyan Sünni ve Müslüman ABD müttefiklerini bir araya getirdiği değerlendirmesinde bulunuldu.

BBC ise anlaşmanın bazı detaylarına, yetkililerin açıklamalarına ve uzman görüşlerine yer vererek, Türkiye'nin anlaşmadaki konumuna özel bir vurgu yaptı. İngiliz yayın kuruluşu, üç ülkenin birbirini tamamlayan yönlerine dikkat çekti.

CNN, anlaşmayı "İran ile savaş yaklaşırken Suudi Arabistan, tarihi bir savunma anlaşmasıyla askeri güçleri önde gelen Müslüman ülkelere yöneliyor" başlığıyla manşete taşıdı. ABD merkezli kanal, Riyad yönetiminin İran tehdidi karşısında İslam dünyasının en kuvvetli askeri güçlerine yöneldiğini vurguladı.

New York Times gazetesi, üç ülke yetkililerinin anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığına ilişkin benzer açıklamalar yaptığını öne çıkardı. Haberde, anlaşmaya ilerleyen süreçte diğer ülkelerin de katılabileceği belirtildi.

Anlaşmanın küresel yankıları

Associated Press (AP), anlaşmanın güvenlik endişelerinin arttığı bir dönemde üç bölgesel güç arasındaki işbirliğini pekiştirdiğini yazdı. Financial Times ise üç müttefik ülkenin savaşlar ve istikrarsızlıkla mücadele amacıyla bölgesel güvenlik işbirliğini derinleştirmeyi hedeflediği yorumunda bulundu.

ABD'nin önde gelen ekonomi gazetelerinden Wall Street Journal (WSJ), anlaşmanın ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın bölgede yeni riskler oluşturduğu ve ABD güvenlik şemsiyesine yönelik belirsizliklerin arttığı bir dönemde imzalandığını kaydetti. Gazete, üç ülkenin uzun süredir devam eden kargaşanın ardından daha yakın askeri bağlar kurma kararı aldığını aktardı.

Middle East Eye yayınladığı haberde, anlaşmanın dünyanın en büyük üç Müslüman ülkesini ilk kez tek bir güvenlik şemsiyesi altında birleştirdiğine dikkat çekti. Katar merkezli Al Jazeera ise anlaşmanın bölgedeki krizlerin ve askeri gerilimin tırmandığı bir süreçte güvenlik işbirliğini derinleştireceğini vurguladı.

Anlaşmanın temel maddeleri

Mekke'de imzalanan savunma anlaşması, herhangi bir ülkeyi hedef almayan, külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışı temelinde bölgesel ve küresel barış, istikrar ile refahın korunmasına yönelik taahhütleri güçlendirmeyi amaçlıyor.

Herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığı artırmayı hedefleyen anlaşma, üç devletten herhangi birine yönelik silahlı bir saldırının tamamına yönelik bir saldırı olarak kabul edileceğini öngörüyor. Bununla birlikte taraflar, karşılıklı güvenlik desteği taahhüdünün yanı sıra savunma sanayisi işbirliğini ve askeri birlikte çalışabilirliği geliştirmeyi de gündeme aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada, hiçbir ülkenin hedef alınmadığının altını çizerek, anlaşmanın bölgesel istikrara katkı sağlayacağını ifade etti.