İklim bilimciler, Pasifik Okyanusu'nda hızla güçlenen El Nino koşullarının önümüzdeki aylarda dünya genelinde rekor sıcaklıklara zemin hazırlayabileceği uyarısında bulundu. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, El Nino'nun yanı sıra Pozitif Hint Okyanusu Dipolü'nün de aynı döneme denk gelmesinin iki sistemin etkilerini üst üste bindirerek bölgesel riskleri keskinleştireceğine dikkat çekti.

Deniz yüzeyi sıcaklıkları kritik eşiği aştı

Columbia Üniversitesi bünyesindeki Uluslararası İklim ve Toplum Araştırma Enstitüsü verilerine göre, Tropikal Pasifik'te El Nino koşulları güçlenmeye devam ediyor. Nino 3.4 bölgesi olarak adlandırılan ve 5 derece kuzey ile 5 derece güney enlemleri, 170 derece ile 120 derece batı boylamları arasındaki okyanus şeridinde deniz yüzeyi sıcaklığı anomalileri sürekli yükseliş eğilimi gösteriyor.

Nisan-Mayıs 2026 döneminde uzun dönem ortalamasının 0,98 derece üzerinde ölçülen sıcaklık farkı, Haziran ayında 1,55 dereceye, son ölçümlerde ise 2,1 dereceye çıktı. Bu veriler, çok güçlü bir El Nino'ya doğru gidildiğini net biçimde ortaya koyuyor.

WMO'dan küresel uyarı

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), El Nino'nun Ağustos-Ekim 2026 sezonunda küresel iklim modellerine hakim olabileceğini ve dünyanın büyük bölümünde normalin üzerinde sıcaklık olasılığını artırırken yağış modellerinde de önemli değişikliklere yol açabileceğini bildirdi.

İklim sistemi 'çakışıyor'

Prof. Dr. Kurnaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, verilerin El Nino'nun dikkat çekici bir hızlanma sürecine girebileceğini gösterdiğini söyledi. Ağustos-Ekim ayları için öngörülen 2,9 dereceyi aşan El Nino tahmininin gerçekleşmesi halinde, 1997-1998 ve 2015-2016 gibi tarihe geçmiş güçlü olaylarla kıyaslanabilen, hatta öncekilerden daha güçlü bir dönemden söz edilebileceğini vurguladı.

Nino 3.4'ün bilinçli seçilen bir bölge olduğunu belirten Kurnaz, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Hem El Nino'nun okyanus ısınması sinyalinin en net göründüğü hem de atmosferle etkileşimin en güçlü olduğu kesim burası. Doğu Pasifik'e daha yakın bölgeler ısınmayı erken yakalar ama atmosferik tepkiyi zayıf verir. Nino 3.4 ise hem ısınmayı hem de bu ısınmanın tropikal yağış kuşağını nasıl kaydırdığını aynı anda yansıtıyor. Bu yüzden yıllardır WMO başta olmak üzere tüm iklim merkezleri El Nino'yu resmi olarak izlerken referans noktası olarak bu bölgeyi kullanıyor."

Rekor sıcaklıklar kapıda

Genel kabul gören sınıflandırmaya göre ortalamanın 0,5 derece üzeri zayıf, 1,0 derece üzeri orta, 1,5 derece üzeri güçlü, 2,0 derece ve üzeriyse çok güçlü El Nino anlamına geliyor. Son ölçümlerdeki 2,1 derecelik artış, kritik eşiğin aşıldığını ve bilim insanlarının bunu alarm verisi olarak değerlendirdiğini ortaya koydu.

Kurnaz, bu düzeydeki olayların geçmişte küresel ortalama sıcaklıkta belirgin sıçramalara, tropikal siklon aktivitesinde değişime ve büyük ölçekli kuraklık-sel çiftlerine yol açtığını hatırlatarak, eşiğin önemini şöyle açıkladı:

"Dünya genelinde ortalama sıcaklıklarda yukarı yönlü bir sıçrama olacak. Zaten ısınmakta olan bir sisteme El Nino'nun kısa vadeli katkısı eklenince rekor sıcaklık aylarını görmemiz olası."

İklim bilimciler, El Nino'nun ağustos-ekim döneminde baskın hale gelmesiyle birlikte küresel yağış dağılımında da tersine dönüşler yaşanabileceği, Türkiye'nin de bu dalgalanmalardan doğrudan etkileneceği değerlendirmesinde bulunuyor.