Türkiye genelinde milyonlarca kiracı, her ay ödediği kiranın aslında ev sahibinin bankaya olan borcunu karşıladığının farkında değil. Konut kredisi veya ipotekli satış yoluyla evini almış ev sahipleri, kredi taksitlerini kira gelirinden öderken bu maliyet doğrudan kiracıya yansıyor.

Kiracılar farkında olmadan yükleniyor

Konut fiyatlarının ve kredi maliyetlerinin hızla yükseldiği son dönemde, ev sahipleri bankaya ödedikleri aylık taksitleri kira gelirine ekleyerek toplam maliyeti kiracılara yansıtıyor. Bu durumda kiracılar, aslında kendi ceplerinden çıkan parayla ev sahibinin borcunu kapatmış oluyor.

Sektör temsilcileri, özellikle büyükşehirlerde ortalama kira fiyatlarının, ev sahiplerinin kredi taksitlerine yakın seviyelerde belirlendiğine dikkat çekiyor. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi illerde bu tablo daha net görülürken, kiracıların büyük çoğunluğu ödediği bedelin kredi taksidini karşıladığını bilmiyor.

Mortgage sistemi ve kiracı ilişkisi

Konut kredisiyle ev alan ev sahiplerinin aylık ödemeleri ile o evin kiraya verilmesi durumunda elde edilen gelir arasında doğrudan bir ilişki bulunuyor. Uzmanlar, kiracının ödediği paranın bir kısmının doğrudan bankaya gittiğini ve bu döngünün sürdürülebilirliğini tartışıyor.

Piyasaya etkileri

Ekonomistler, bu durumun hem kira fiyatlarını yukarı çektiğini hem de konut piyasasında yapay bir talep oluşturduğunu vurguluyor. Yatırım amaçlı konut alımlarının artması, kredi taksitlerinin kiracılara yansıtılmasıyla birlikte kira enflasyonunu besliyor.

Kiracılara uyarı

Uzmanlar, kiracıların sözleşme yaparken evin kredi durumunu sorgulamasını, mümkünse kredisiz evleri tercih etmesini öneriyor. Ayrıca, uzun vadeli kira sözleşmelerinin ve kira artış oranlarının net olarak belirlenmesi gerektiği belirtiliyor.