Kanada'nın savaş uçağı modernizasyonu kapsamında önemli bir dönemeç yaşanıyor. ABD basınında ortaya atılan iddialara göre Kanada, daha önce gündeme gelen çeşitli alternatiflerin ardından F-35 savaş uçağı tedarikine yeniden ağırlık verebilir. Bu çerçevede yaklaşık 45 adet F-35 alınabileceği öne sürüldü.

Mevcut anlaşma 88 uçaklık F-35A alımını kapsıyordu

Kanada, 2023 yılında ABD ile 88 adet F-35A savaş uçağı satın alınmasını öngören ve yaklaşık 19 milyar Kanada doları tutarındaki anlaşmayı tamamlamıştı. İlk teslimatların ise 2026 yılında gerçekleştirilmesi planlanıyordu.

Ancak Ottawa ile Washington arasında yaşanan siyasi ve ticari gerilimlerin ardından F-35 programı yeniden değerlendirme sürecine alındı. Kanada Savunma Bakanı David McGuinty, Nisan 2026'da yaptığı açıklamada alım planının hâlâ gözden geçirildiğini ve yabancı alternatiflerin de masada olduğunu belirtmişti.

Gripen alternatifi de masada kaldı

Kanada'nın değerlendirmesinde öne çıkan alternatiflerden biri İsveç yapımı Gripen savaş uçağı oldu. Mayıs ayında yapılan haberlerde, Ottawa'nın yaklaşık 30 F-35 ile yaklaşık 60 Gripen'den oluşan karma filo seçeneğini değerlendirdiği bildirilmişti. Ancak bu rakamlar Kanada hükümeti tarafından resmi olarak doğrulanmadı.

Yeni iddia edilen 45 adetlik rakamın gerçekleşmesi halinde ise Kanada'nın F-35 programında farklı bir denge kurabileceği değerlendiriliyor.

F-35 neden stratejik önem taşıyor?

Lockheed Martin tarafından üretilen F-35, düşük görünürlük özelliği, gelişmiş sensör sistemleri ve ağ merkezli harp kabiliyetiyle beşinci nesil savaş uçağı segmentinde öne çıkıyor. Kanada açısından bu uçak yalnızca bir tedarik meselesi değil; Hava Kuvvetleri'nin ABD ile yürüttüğü NORAD hava savunma görevi açısından da kritik bir unsur olarak görülüyor.

Ottawa karar aşamasında

Kanada hükümetinin önündeki iki temel senaryo bulunuyor: Mevcut F-35 programını büyük ölçüde sürdürmek ya da F-35 ile Avrupa merkezli savaş uçaklarından oluşan karma bir filo oluşturmak. ABD basınına yansıyan 45 uçaklık yeni iddianın, ülkenin uzun süredir devam eden bu tartışmasını yeniden alevlendirmesi bekleniyor.

Şu aşamada 45 adet F-35 için herhangi bir resmi satın alma kararı bulunmadığından, söz konusu rakamın henüz kesinleşmiş bir anlaşma olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.