Hürmüz Boğazı'nda aylardır süren fiili abluka ve çatışma ortamı, enerji ihracatının büyük bölümünü bu güzergâha bağlayan Irak'ı alternatif petrol koridorları aramaya itti. Bağdat yönetimi, Basra ve Kerkük'ten çıkarılan petrolü Türkiye'nin Ceyhan limanı ile Suriye'nin Tartus ve Lazkiye arasındaki Baniyas limanlarına taşıyacak yeni bir boru hattı projesini öncelikli gündemine aldı.

Irak'tan net strateji mesajı

Irak Petrol Bakanı Besim Muhammed Hüdeyir, ülkesinin resmi haber ajansı INA'ya yaptığı açıklamada, söz konusu boru hattının fizibilite çalışmalarının sürdüğünü ve Bağdat'ın petrol ihracatı için yeni güzergâhlar belirleme konusunda açık bir stratejiye sahip olduğunu vurguladı. Hüdeyir, ilerleyen dönemde hattın Ürdün'ün Kızıldeniz kıyısındaki Akabe kentine kadar uzatılabileceğini bildirdi.

Petrole bağımlı ekonomi alarm veriyor

Irak ekonomisi, olağanüstü düzeyde petrol gelirlerine bağımlı bir yapıda faaliyet gösteriyor. Normal dönemlerde devlet gelirlerinin yüzde 90'ından fazlası petrol ihracatından elde ediliyor. Ülkede devlet memurları, emekliler ve sosyal yardım alanlar dahil 10 milyondan fazla kişinin aylık maaşı doğrudan kamu bütçesinden karşılanıyor.

İhracat yolları için acil arayış

Hürmüz Boğazı'nın fiilen abluka altında olması, çatışmaların körüklediği üretim düşüşü ve İran'ın bölgedeki boru hatları ile petrol tesislerine yönelik saldırı tehlikesi, Irak'ı kara ve boru hattı alternatiflerini zorunlu kıldı. Yetkililer, kara yoluyla taşımacılığın hem deniz yolundan daha maliyetli hem de daha düşük verimli olduğuna dikkat çekiyor.

Şu anda Bağdat, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) üzerinden Türkiye'ye ulaşan mevcut bir boru hattını kullanıyor. IKBY'den geçmeyen ikinci bir hattın ise son test aşamasında olduğu ve önümüzdeki günlerde devreye gireceği belirtildi.

23 yıllık hattın yeniden canlandırılması

Irak ve Suriye temsilcileri, Başbakan Ali el-Zeydi'nin Washington ziyareti sırasında önemli bir adım attı. İki ülke, 2003'teki ABD işgali sırasında hasar gören ve o tarihten bu yana kullanım dışı kalan boru hattının yeniden faaliyete geçirilmesi için niyet beyanı imzaladı.

Günde 700 bin varil (her biri 159 litre) taşıma kapasitesine sahip olacak hatta, ABD enerji devi Chevron'un konsorsiyuma liderlik etmesi kararlaştırıldı.

Kuzeyde çatışmalar üretimi baskılıyor

İran savaşının etkisi, Irak'ın kuzeyindeki özerk Kürt bölgesinde de enerji faaliyetlerini ağır biçimde hissediliyor. Sık sık çatışma hattında kalan bölgede faaliyet yürüten HKN Energy (ABD) ve Dana Gas (BAE), yeniden tırmanan gerilim nedeniyle çalışmalarını geçici olarak durdurmak zorunda kaldı.