Marmara Denizi'nde beklenen olası İstanbul depremine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Geomatik Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, fay hatlarının üreteceği deprem büyüklüğü konusunda farklı senaryolar bulunduğunu söyledi.

En kötü senaryoya göre hazırlık şart

Yer bilimleri alanındaki çalışmaların tamamında belirli bir yanılma payı bulunduğunu hatırlatan Kutoğlu, "Deprem 6 civarında da olabilir, 7 büyüklüğünde de olabilir. Herkesin senaryosu farklı" dedi. Deprem hazırlığının en kötü senaryoya göre planlanması gerektiğinin altını çizen Kutoğlu, verilen rakamların küçük olmasının karar vericilerde ve toplumda rehavete yol açabileceği uyarısında bulundu.

Kutoğlu, olası bir gecikmenin ağır sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekerek, "İstanbul ve Marmara'da deprem hazırlıklarının en kötü senaryoya göre, 7.5 büyüklüğünde bir depreme göre yapılması lazım. Bundan daha düşük deprem tartışmalarının bilim dünyasının kendi içinde yapılması çok daha doğru" ifadelerini kullandı.

Sürünen faylar yanıltıcı olabilir

Alman Yer Bilimleri Merkezi'nin 2025 yılına ait son çalışmalarından birinin Marmara'ya ilişkin önemli veriler sunduğunu aktaran Kutoğlu, fay hatları üzerinde yapılan renklendirme çalışmasını değerlendirdi. Mavi bölgenin 7'den büyük deprem beklentisini zayıflatan en önemli unsur olarak gösterildiğini belirten Kutoğlu, orta segmentte fayın kilitli olmadığı ve sürünme hareketi olduğu iddiasını aktardı.

Ancak bu durumun aldatıcı olabileceğini vurgulayan Kutoğlu, "Yüzeyde fay sürünüyor gözükebilir ama fayların derinlikleri onlarca kilometre aşağıya kadar gidebilir. Dolayısıyla belli bir kesimde tekrar kilitleniyor olabilir" dedi. Marmara Denizi bölgesinde Kuzey Anadolu Fayı'nın ortalama hızının yıllık 2 ila 3 santimetre arasında olduğunu, sürünen kısımdaki hareket hızının ise yaklaşık 1 santimetre civarında seyrettiğini belirten Kutoğlu, en az 1 santimetrelik enerji birikimi açığı bulunduğunu söyledi.

Depremler batıdan doğuya göç ediyor

Alman bilim insanlarının yıl yıl depremleri işleyerek Marmara Denizi'ndeki depremlerin batıdan doğuya doğru ilerlediğini tespit ettiklerini ifade eden Kutoğlu, bu göç karakteristiğine dikkat çekti. 2011'de batı tarafında 5.2, 2012'de daha doğuda 5.1, ardından Kumburgaz açıklarında 6.2 büyüklüğünde depremlerin meydana geldiğini anlatan Kutoğlu, bu veriler ışığında deprem mekanizmasının kırmızı segmente doğru ilerlediğini kaydetti.

Kutoğlu, iddia edildiği gibi o fayın kilitli olması durumunda bölgede 7'den büyük bir deprem üretme potansiyelinin bulunduğunu sözlerine ekledi.