ABD-İran arasında tırmanan gerilim, Tahran yönetiminden gelen son açıklamayla yeni bir boyuta taşındı. İngiltere merkezli haber ajansı Reuters'a konuşan adı açıklanmayan üst düzey bir İranlı yetkili, ülkesinin savunmaya dayalı politikalardan "tamamen saldırgan" politikalara yönelme kararı aldığını bildirdi.

Yetkili, kararın ABD ile yaşanan çatışmada kalıcı bir barış anlaşmasına varılmasının önündeki engeller nedeniyle alındığını vurgulayarak, Tahran'ın gerilimi tırmandırmaya hazırlandığının altını çizdi. Hürmüz Boğazı ve çevresindeki bölgelerde gerginliğin artırılabileceğini ifade eden yetkili, "İran zorlu konularda kararlar almaya ve bu yönde harekete geçmeye hazır olacaktır" değerlendirmesinde bulundu.

Diplomasi başarısız olursa askeri seçenek masada

İranlı yetkili, diplomatik sürecin sonuçsuz kalması durumunda ABD ordusunun bölgedeki ablukasını kırmaya yönelik "zamanında ve isabetli" bir saldırı düzenleneceğini söyledi. Bu açıklama, İran'ın Washington yönetimine karşı askeri müdahale sinyalini açıkça verdiği şeklinde yorumlandı.

ABD'ye tanınan süre

Taraflar arasında haziran ayında imzalanan ancak karşılıklı ihlaller gerekçesiyle askıya alınan mutabakat zaptındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için ABD'ye birkaç haftalık kısa bir süre tanındığı bildirildi. Yetkili, "İran tarafından belirlenen birkaç haftalık kısa süre içinde ABD, anlaşmanın bütün şartlarını yerine getirmelidir. Bu, ABD ile müzakerelerin devam etmesi için bir ön şarttır" ifadelerini kullandı.

Tahran yönetiminin belirlediği bu sürenin, ABD ile Körfez bölgesindeki ülkeler arasında arabuluculuk yapan devletler aracılığıyla Washington'a iletileceği kaydedildi.

Hürmüz Boğazı'ndaki anlaşmazlık krize dönüştü

ABD ve İran, mutabakat zaptı kapsamında 60 gün süreyle geçici ateşkes ilan etmiş ve bu süreçte İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokları, nükleer programı ile Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanmasını kapsayan nihai bir barış anlaşması üzerinde çalışılması planlanmıştı.

Ancak mutabakat zaptının 5. maddesi İran ve ABD arasında ciddi bir anlaşmazlığa yol açtı. Tahran yönetimi, söz konusu maddenin İran'a Hürmüz Boğazı'nı yönetme hakkı tanıdığını savunurken, Washington bu yorumu reddetti. İran, ABD'yi Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemileri İran ile koordinasyon halinde belirlenen güvenli güzergahlar yerine farklı rotalara yönlendirmekle suçlayarak su yolunda yeni saldırılar düzenlemeye başladı. Bunun üzerine çatışmalar geçici olarak yeniden alevlendi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, ABD'nin ihlalleri sebebiyle anlaşmanın askıya alındığını duyurmuştu.