Gaziantep Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki Gazikültür Yayınları, kentin sözlü kültürünü, halk edebiyatını ve yakın dönem toplumsal hafızasını belgeleyen çalışmalarına bir yenisini daha ekledi. Barak kültürünün önde gelen temsilcilerinden Ozan Derviş Hüseyin Yıldırım'ın yaşam öyküsünü konu alan "Baraknağme: Bir Barak Ozanının Hatıraları" adlı eser, ozanın torunu Ceren Yıldırım tarafından yayına hazırlandı.

Bir ozanın gözünden Barak yaşamı

Zeugma Mozaik Müzesi Müze Mağazası ile 25 Aralık Kahramanlık Panoraması ve Müzesi Müze Mağazası'nda okurlarla buluşan kitap, Gaziantep'in sözlü kültürünü ve Barak yöresinin yakın dönem hayatını bir ozanın tanıklığında aktarıyor.

Eserde, Derviş Hüseyin Yıldırım'ın ilk sazla tanışmasından Barak türkülerini seslendirmesine, askerlik döneminden uzun yıllar süren hastane sürecine, berberlik mesleğinden belediyedeki çalışma hayatına kadar uzanan yaşam serüveni ayrıntılı biçimde ele alınıyor. Ozanın karşılaştığı zorluklar karşısında şiire ve türküye sığınması, kitabı aynı zamanda insan iradesi, yalnızlık ve hayata tutunma üzerine güçlü bir tanıklığa dönüştürüyor.

Sözlü tarih niteliğinde bir çalışma

"Baraknağme", Barak kültürünü dışarıdan gözlemleyen akademik bir araştırma olmaktan çok, bu kültürün içinde doğmuş ve yaşamış bir ozanın hafızasından aktarılan bir sözlü tarih çalışması özelliği taşıyor. Kitapta Barak odalarının işlevi, köy sohbetleri, toplumsal dayanışma biçimleri, evlilik gelenekleri, başlık parası, berdel, çeyiz hazırlıkları, düğünler, gelin alma törenleri, köyler arasındaki ilişkiler ve dönemin gündelik hayatına dair çok sayıda ayrıntı yer alıyor.

Eski aile ve köy fotoğrafları, anlatılan hatıraların görsel hafızasını oluşturuyor. Derviş Hüseyin Yıldırım'ın ailesi, yakın çevresi, askerlik ve hastane yılları ile Barak yöresinin insanlarına ait kareler, eserin belge niteliğini güçlendiriyor.

Barak hafızasının simge isimleri

Kitapta Ezo Gelin, Döne Gelin, Hösün Ağa, Mecit Ağa, Celal Oğlan, Daşdemir Hoca, Bilal Bey, Bediroğlu, Kozanoğlu, Alagözlü Bodo, Veled Bey, Badalı Nahsen, Kılınçoğlu, Bey Mail, Âşık Emrah ve Âşık Garip gibi Barak kültürünün sözlü hafızasında yaşayan kişilere ve anlatılara da yer veriliyor. Eserde ayrıca Barak yöresinin önemli geleneklerinden biri olan aba güreşinin tarihçesine de değiniliyor.

"Barak'ın içeriden gelen sesi"

GBB Kültür A.Ş. Genel Müdürü ve Gazikültür Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Halil İbrahim Yakar, eserle ilgili değerlendirmesinde şunları söyledi:

"Barak kültürü, Gaziantep'in ortak hafızasını besleyen en güçlü kültürel kaynaklardan biridir. Bu kültür; türkülerde, ağıtlarda, düğünlerde, köy odalarında, halk hikâyelerinde ve gündelik hayatın içindeki sayısız gelenekte yaşamaktadır. 'Baraknağme', Barak'ı doğrudan doğruya bu kültürün içinde yetişmiş bir ozanın hafızasından hareketle anlatmaktadır. Bu özelliği, kitabı hem edebî hem de tarihî bakımdan değerli kılmaktadır."