Türkiye'nin 1 Temmuz itibarıyla hayata geçirdiği Depozito İade Sistemi'nde (DOA) yeni bir düzenlemeye gidiliyor. İade makinelerinin uzun süre meşgul edilmesi ve günlük limitlerin farklı kişilere ait bilgilerle aşılması gibi usulsüzlüklerin engellenmesi için kapsamlı önlemler devreye alınacak.

Yeni uygulamayla birlikte 17 Temmuz'dan itibaren T.C. kimlik numarası ve cep telefonu numarasıyla sisteme giriş geçici süreyle kapatılacak. Vatandaşlar iade işlemlerini yalnızca DOA mobil uygulamasındaki QR kod aracılığıyla gerçekleştirebilecek.

İlk 10 günde 20 milyon ambalaj iade edildi

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Başkanı Nurullah Öztürk, sistemin başlangıç performansına ilişkin dikkat çeken rakamları paylaştı. İlk on günlük süreçte yaklaşık 20 milyon ambalajın iade makinelerine ve manuel iade noktalarına teslim edildiğini belirten Öztürk, mobil uygulamaya kayıtlı kullanıcı sayısının da 2 milyonu aştığını ifade etti.

Sistem kapsamında vatandaşlar, DOA logolu içecek ambalajlarını iade noktalarına teslim ederek ambalaj başına 1 lira teşvik bedeli alabiliyor. Sisteme şu ana kadar 482 içecek üreticisi ve 3 bin 673 ambalajlı içecek dahil oldu. Entegrasyon süreci yaklaşık 2 bin 500 depozito iade makinesiyle başladı.

Makine sayısı 20 bine çıkarılacak

Öztürk, sistemin olgunlaşmasıyla birlikte ülke genelindeki makine sayısının 20 bine yükseltilmesinin planlandığını söyledi. Manuel iade noktalarının ise 2026 sonunda en az 10 bine, 2027 sonunda yaklaşık 30 bine ulaştırılması hedefleniyor. Market, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafelerin de kademeli olarak sisteme dahil edilmesi öngörülüyor.

Finansman piyasadan, katkı 600 milyon dolar

DOA'nın kamu bütçesinden finanse edilmediğini vurgulayan Öztürk, sistemin gelirlerini piyasaya ambalajlı ürün süren firmaların ödediği depozito katılım bedellerinden sağladıklarını belirtti. Tam kapasiteye ulaşılmasıyla içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35-40 oranında azalma sağlanması ve cari açığa yıllık en az 600 milyon dolar katkı sunulması bekleniyor.