İsrail hükümetinin geçtiğimiz ay onayladığı Ermeni soykırımını tanıma kararı, Azerbaycan'ın yoğun diplomatik baskısı sonucu rafından kaldırıldı. İsrail parlamentosu Knesset'te oylanması planlanan tasarı, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun doğrudan müdahalesiyle askıya alındı.

Netanyahu devreye girdi

İsrailli yetkililere dayandırılan haberlere göre, süreç Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar tarafından yürütülüyordu. Ancak Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in dış politika danışmanı Hikmet Hacıyev, İsrail Başbakanlık Ofisi ile temasa geçerek Bakü'nün itirazlarını iletti. Bu görüşmenin ardından Netanyahu, oylama sürecini bizzat durdurma kararı aldı.

İsrail hükümeti, Azerbaycanlı yetkililere tasarının yaz tatili öncesindeki oylama serisine dahil edilmeyeceğini ve Knesset gündeminden çıkarıldığını resmi olarak bildirdi.

Dışişleri'nden çelişkili açıklama

İsrail Dışişleri Bakanlığı, oylamanın Netanyahu'nun müdahalesiyle iptal edildiği yönündeki iddiaları reddetti. Ancak tasarının neden oylanmadığına ilişkin alternatif bir açıklama yapılmadı. Bakanlık sözcüsü, hükümetin soykırımı tanıma kararının oybirliğiyle alındığını ve değiştirilmeyeceğini vurgulamakla yetindi.

"Tarihe gömüldü"

Azerbaycan merkezli Haqqin gazetesi, yaklaşık 10 gün önceki analizinde İsrail'in Bakü'nün endişelerini dikkate aldığını ortaya koydu. Habere göre sürecin akıbeti net bir şekilde ifade edildi: "Girişim durduruldu ve fiilen tarihe gömüldü. Teklifin gelecekte yeniden canlandırılmasını önlemek için de gerekli adımlar atıldı."

Bakü'den sert tepki

Azerbaycan hükümeti, İsrail'in kararını geçen ay resmi olarak kınamış ve gözden geçirilmesi çağrısında bulunmuştu. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, alınan kararın bölgedeki barış çabalarına zarar vereceğine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:

"Bu tanıma, 1915 olaylarını çevreleyen tarihi gerçeklerin çarpıtılması anlamına gelmektedir. Karmaşık bir tarihi mesele, sağlam bir hukuki veya akademik temel olmaksızın siyasi bir karara indirgenmiştir."

Bakanlık ayrıca Azerbaycan'ın egemenlik ve uluslararası hukuku savunma konusundaki tutarlı duruşunu sürdüreceğini bildirdi.

Filistin'e açık destek: İlişkiler soğuyor mu?

Tasarı oylanmasa da Azerbaycan, İsrail ile ilişkilerde yeni bir mesaj verdi. Cumhurbaşkanı Aliyev, Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa'yı Bakü'deki resmi sarayında ağırladı.

Görüşmenin ardından yapılan açıklamada, Azerbaycan'ın başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını desteklediği yinelendi. Özellikle metnin İngilizce versiyonunda Kudüs için Arapça'da kullanılan geleneksel "Kudüs-ü Şerif" ifadesinin tercih edilmesi dikkat çekti.

Açıklamada ayrıca Azerbaycan'ın Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı (UNRWA) başta olmak üzere Filistinlilere yönelik yardımlarını sürdürdüğü ve Batı Şeria'da bir lise inşa etmeyi planladığı bilgisi paylaşıldı. Bu adımlar, iki ülke arasındaki ilişkilerin giderek soğuyabileceği yönünde yorumlandı.