Orta Doğu'da yeniden alevlenen jeopolitik gerilim ile Hürmüz Boğazı'na yönelik artan endişeler, küresel petrol piyasasını doğrudan etkiledi. Kısa sürede 72 dolardan 88 dolara fırlayan Brent petrol, Türkiye'de akaryakıt fiyatları üzerinde ciddi bir maliyet baskısı oluşturdu.

Zamların Yarısı Pompaya Yansımadı

Bu hafta itibarıyla benzine toplam 2 lira 69 kuruş, motorine ise 3 lira 12 kuruş zam pompaya yansıdı. Ancak devreye alınan eşelmobil sistemi sayesinde oluşan maliyet artışının yaklaşık yarısı özel tüketim vergisinden (ÖTV) karşılandı.

Litre bazında bakıldığında benzinde yaklaşık 5 lira 38 kuruşluk, motorinde ise yaklaşık 6 lira 24 kuruşluk bir maliyet artışı yaşandığı, bu artışın yüzde 50'sinin ÖTV üzerinden emildiği bildirildi.

Vatandaşa Günlük 240 Milyon Liralık Destek

Türkiye'de günlük yaklaşık 57 milyon litre dizel ve 22 milyon litre benzin tüketiliyor. Eşelmobil sistemi, depo bazında da önemli bir avantaj sağladı. Buna göre 50 litrelik depoya sahip bir dizel araç sahibi yaklaşık 156 lira, benzinli araç sahibi ise yaklaşık 135 lira tasarruf etti. Mevcut tüketim düzeyi dikkate alındığında, bu hafta vatandaşa günlük yaklaşık 240 milyon liralık ÖTV desteği sunulmuş oldu.

Enflasyon Baskısını Da Hafifletiyor

Akaryakıt fiyatlarının taşımacılık, lojistik ve üretim maliyetleri üzerinden tüm ekonomiyi doğrudan etkilediğine dikkat çekilirken, zamların tamamının pompaya yansımaması hem vatandaşın akaryakıt giderini sınırlıyor hem de ulaştırma maliyetleri kaynaklı olası yeni fiyat artışlarının önüne geçerek enflasyon baskısını azaltıyor.

Sistem Kademeli Olarak Sona Eriyor

3 Temmuz'da yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile eşelmobil sisteminin kademeli şekilde sonlandırılması kararlaştırıldı. Buna göre 31 Temmuz'a kadar rafineri fiyatlarındaki artışların yüzde 50'si ÖTV'den karşılanmaya devam edecek. Ağustos ve eylül aylarında bu oran yüzde 25'e düşürülecek. Yurt içi rafineri fiyatlarında indirim olması halinde ise bu indirimin tamamı kadar ÖTV tutarlarında artış yapılacak. Kademeli olarak daraltılacak uygulama, 1 Ekim 2026 itibarıyla tamamen yürürlükten kalkacak.